Rebyu ng Sakit ng Kalingkingan: 100 Dagli sa Edad ng Krisis ni Rolando Tolentino

Ang mga kontradiksyon na iluluwal ng ugnayan ng literatura at lipunan ay patuloy na iiral ngunit marapat na historikal ang paglalapat dito ng kaisipan. Ani pa ni Tolentino sa dagling pinamagatang Sosyalismo:

“Kailangang maniwala tayo sa kinabukasan. Kung hindi, ano pa ang dahilan ng pagpupursigi sa kasalukuyan?

Ang kinabukasan ang magpapalaya sa kasalukuyan.

Ang hindi pa nararanasan ang nagbibigay posibilidad sa ginhawa sa mabigat na nararanasan.

Ito ang utopia na hindi pa nasusulat dahil hindi pa nararanasan.

Ito ang kinabukasan na aakdain nating lahat (157)”

Sa puntong ito, sikapin nating sagutin ang mga tanong nilatag sa umpisa ng sanaysay. Kung ang bawat revival at sintomas din ng pagsulpot ng bago, maaring ang pagsulpot muli ng dagli sa pormang kritikal at reflexibo kagaya ng sa akda ni Tolentino, ay senyales ng paglawak ng mga kasangkapang bumabaka ng panahong ito maging sa larangan ng teorya at panulat. Kung dati ang dagli ay isang pormang matatagpuan sa mga peryodiko, ngayo’y bagamat mas pormal at elitista (dahil limbag sa unibersidad at kung gayon ay hindi masakses agad ng masa at hindi dahil sa nilalaman) laman naman nito ay matalas ng pagtanaw sa kasalukuyan at kinabukasan. Mahalaga ring idiin pa na ang akda ni Tolentino ay lumalampas sa inaasahan sa isang dagli dahil ito ay isang repleksibong akda na bumabakbak sa pader sa gaitang ng gawang malikahain at ng kritisismo. Tunay na sa panahon ng krisis ay may pagluwang at may paglaya sa mga dogmatikong kategoryang akademiko.

Mga Sanggunian:

Eagleton, T. (1990). The Significance of Theory. Masachussets: Basil Blackwell.

_________(1983, 1996) Literary Theory. Minnesota: University of Minnesota Press.

_________(1990, 2000) The Ideology of the Aesthetic. (Masachussets: Blackwell)

Tolentino, R. (2005). Sakit ng Kalingkingan: 100 Dagli sa Panahon ng Krisis. Quezon City: University of the Philippines Press.

Torres-Yu, R. at Aguirre A. (2004). Sarilaysay: Danas at Dalumat ng Lalaking Manunulat Sa Filipino. Quezon City: University of the Philippines Press.

Pages: 1 2 3 4 5 6